Ara

Yıllık Ücretli İzin Nedir? Nasıl Hesaplanır?

En son güncellendiği tarih: 10 Ara 2019



Kendi işinizi yönetiyorsanız, çalışanlarınızın yıllık ücretli izinlerini hesaplamak ve yönetmek günlük iş yoğunluğunuz içerisinde zorlu bir süreç olabilir. Unutulan izin süreleri, geç yapılan ödemeler ise şirketinize idari para cezası olarak geri dönebilir. Peki, bu kadar önemli sonuçlar doğurabilecek yıllık ücretli izin konusunda nelere dikkat etmeniz gerekiyor? 


Yıllık Ücretli İzin Nedir, Nasıl Hesaplanır?


Konunun detayına girmeden önce yıllık ücretli iznin tanımına göz atmanız faydalı olacaktır. Yıllık ücretli izin, çalışanın vazgeçemeyeceği ve devredemeyeceği temel haklarından biridir ve yürürlükteki kanunlar ile koruma altına alınmıştır. İş Kanunu’nun 53. maddesine göre bulunduğu iş yerinde bir yılını dolduran kişi, yıllık ücretli izne hak kazanır. Çalışanın deneme süresi de bu bir yıla dahildir.


Yıllık ücretli iznin tanımından sonra en çok merak edilen konu ise yıllık ücretli izin sürelerinin hesaplanmasıdır. İş Kanunu’nda da belirtildiği gibi çalışanların yıllık izin süresi bulundukları firmadaki çalışma sürelerine yani kıdemlerine göre belirlenir. İlgili kanuna göre bir firmada:


- 1 yıl ile 5 yıl arası çalışanlara 14 gün, 5 ile 15 yıl arası çalışanlara 20 gün, 15 yıl üzeri çalışanlara ise en az 26 gün izin verilir.

- 18 yaş ve altındaki çalışanlar ile 50 yaş ve üzeri çalışanlara verilecek yıllık izin süresi ise 20 günden az olamaz.

Yukarıda belirtilen yıllık izin süreleri, iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile arttırılabilir.


Yıllık Ücretli İzin Konusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler


Yıllık izin kullanımının ispat yükümlülüğü işverene ait olduğu için çalışan tarafından yazılı bir izin talebinin doldurulması ve bu belgede çalışanın bilgileri, izin alacağı tarih aralığı ve ücretsiz yol izni isteyip istemediği gibi bilgilerin bulunması gerekir. İşveren ile anlaşması durumunda çalışan, yıllık iznini bir parçası 10 günden az olmayacak şekilde sene içerisinde farklı tarihlere bölebilir. Bir başka deyişle yıllık izin süreleri çalışanın rızası olmadan bölünemez. Yıllık ücretli izin dönemine denk gelen resmi tatiller ve pazar günleri de çalışanın yıllık izin süresinden düşülemez. İşverenlerin, yıllık izin ücreti üzerinden sigorta primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapması gerekir. Çalışanın yıllık iznini farklı bir şehirde geçireceğine dair ispat sunması durumunda işveren, çalışana 4 güne kadar ücretsiz yol izni vermek ile yükümlüdür. Aynı tarihte birden fazla çalışanın izin talebinde bulunması durumunda, izin önceliğini çalışanların kıdemi ve bir önceki yıl izin kullandıkları tarihler belirler.


Kullanılmayan Yıllık İzin Süresine Ne Olur?


Ücretli izin hak eden bir çalışanın bu izinleri kullanmadan işten ayrılması durumunda işverenin bu izin süresine denk gelen ücreti çalışana ödemesi gerekir. Yıllık izin ücreti çalışanın son aldığı günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır.


Mesela 6000 TL brüt maaş ile çalışan ve 10 günlük izin hakkı bulunan bir çalışan işten ayrılması durumunda:


6000 / 30 = 200 TL günlük brüt ücret

200 x 10 = 2000 TL yıllık izin ücreti (brüt) alması gerekir.


İşvereninden yıllık izin ücreti alacağı bulunan çalışanların bu ücreti talep etmeleri için işten ayrılmalarından itibaren 5 yıl süresi vardır.


Yıllık Ücretli İzin ile İlgili Cezai Yaptırımlar Neler?


İşverenler, çalışanlarına yıllık ücretli izin imkanı sunmakla yükümlüdür. Çalışanların yıllık izin hakları 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında güvence altına alınmıştır. Yani işverenlerin çalışanlarını bu haktan mahrum bırakması durumunda cezai yaptırımlar uygulanmaktadır. İşverenlerin yıllık ücretli izin hakkı ile ilgili karşılaşabileceği cezai yaptırımları şu şekilde özetleyebiliriz:


- Yıllık ücretli iznin yasaya aykırı bölünmesi: Her bir çalışan için 296 TL

- Yıllık izin ücretinin eksik ya da yasaya aykırı ödenmesi: Her bir çalışan için 296 TL

- İşten ayrılan çalışanın izin ücretinin ödenmemesi: Her bir çalışan için 296 TL

- Çalışana izin kullandırılmaması ya da iznin eksik kullandırılması: Her bir çalışan için 296 TL


Tüm bu etkenler göz önünde bulundurulduğunda çalışanlarınızın yıllık izin sürelerinin takibi oldukça önemlidir. Şirketinizde insan kaynakları konusunda çalışan bir personeliniz bulunmuyorsa bu süreç daha da sıkıntılı olacaktır. Böyle durumlarda bir dış kaynaktan hizmet almanız sizin için en uygun çözüm olabilir.


WRK İnsan Kaynakları gibi işinin uzmanı bir kaynaktan destek alarak:

Çalışanlarınızın yıllık izin sürelerinin eksiksiz bir şekilde takip edilmesini sağlayarak cezai yaptırımlardan korunabilirsiniz.Bordro hazırlama yükünden kurtulabilirsiniz.Çalışanlarınızın özlük işlemlerinin düzenli takibini yapabilirsiniz. SGK teşvikleri, kıdem ve ihbar tazminatı gibi birçok konuda danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.


Yıllık izin takibi ve bordro işlemleri için bir dış kaynaktan destek aldığınızda, herhangi bir hata nedeniyle karşılaşabileceğiniz para cezalarını da sizin yerinize hizmet aldığınız firma üstlenir. Böylece siz de gönül rahatlığıyla diğer işlerinizle ilgilenebilirsiniz.